Anoiksis

Een kwetsbaarheid én een kracht

Veel mensen die een psychose hebben meegemaakt, herkennen dat het niet ging om één losstaande gebeurtenis, maar om een gevoeligheid. Die gevoeligheid kan betekenen dat je sneller ontregeld raakt onder bepaalde omstandigheden, zoals stress, slaapgebrek of emotionele overbelasting.

Psychosegevoeligheid is geen vaststaand gegeven en ook geen allesbepalende eigenschap. Het zegt iets over hoe jouw systeem reageert op druk, niet over wie jij bent of wat je kunt bereiken.

Sommige mensen ervaren naast kwetsbaarheid ook kwaliteiten die hiermee samenhangen, zoals:

• sterke gevoeligheid voor sfeer en betekenis
• creativiteit en verbeeldingskracht
• intens beleven van emoties

Dat maakt psychosegevoeligheid niet automatisch ‘iets positiefs’, maar wel iets menselijks.

Ontregeling en herstel

Ontregeling ontstaat vaak wanneer draaglast groter wordt dan draagkracht. Dat kan geleidelijk gaan of plotseling.

Gaat psychose over?

Het beloop van een psychose kan hooguit op basis van statistieken worden voorspeld. Sommige psychosen gaan vanzelf over, andere zelfs niet met medicatie. De één herstelt volledig, de ander blijft langdurig van zorg afhankelijk. Met wetenschappelijk onderzoek wordt gezocht naar manieren om het beloop gunstig te beïnvloeden.

Herstel betekent niet per se dat alles wordt zoals het was. Voor veel mensen gaat herstel over:

• opnieuw veiligheid ervaren
• leren herkennen van signalen
• grenzen leren voelen en respecteren
• betekenis geven aan wat is gebeurd

Herstel verloopt zelden rechtlijnig. Terugvallen, stilstand en twijfel horen er vaak bij.

Vanuit ervaringsdeskundig perspectief is het belangrijk dat:

• informatie transparant wordt gedeeld
• keuzes zo veel mogelijk samen worden gemaakt
• ruimte is voor twijfel en verandering van inzicht