Anoiksis

Van buiten en van binnen

Psychose en psychiatrische diagnoses zijn sterk gestigmatiseerd. Dat stigma komt niet alleen van buitenaf, maar kan ook van binnen gaan zitten. Er bestaat veel onbegrip en taboe ten aanzien van psychose. Daardoor kunnen je zelfbeeld en zelfvertrouwen worden ondermijnd. Psychiatrische stoornissen raken vaak aan persoonlijke eigenschappen en persoonlijkheid. Voor de mensen om je heen kan dit verwarrend zijn en ze zullen je het eerder verwijten dan bijvoorbeeld een gebroken been of suikerziekte. Je kunt je schamen voor wat je in je psychose hebt gedaan en terugkerende ontregelingen kunnen je veerkracht op de proef stellen.

Maatschappelijk stigma

In media en publieke beeldvorming worden psychose en schizofrenie vaak gekoppeld aan gevaar, onvoorspelbaarheid of ‘anders-zijn’. Dit kan leiden tot:

• uitsluiting
• schaamte
• moeite met werk, studie of relaties

Zelfstigma

Wanneer negatieve beelden worden overgenomen, kunnen mensen zichzelf gaan zien als:

• minderwaardig
• blijvend ziek
• onbetrouwbaar of zwak

Zelfstigma kan herstel ernstig belemmeren.

Stigma door naasten en hulpverlening

Hoewel naasten en hulpverlening dit niet voor ogen hebben, kunnen ook zij onbedoeld bijdragen aan stigma. Als je merkt dat je door uitspraken van een van hen meer zelfstigma voelt, maak het dan bespreekbaar met hen.

Misverstanden over psychose en schizofrenie

Door leken worden de termen ‘psychotisch’ of  ‘schizofreen’ en ‘psychopaat’ nog wel eens door elkaar gebruikt terwijl dit totaal verschillende verschijnselen zijn. In een psychose word je overspoeld door allerlei indrukken terwijl een psychopaat juist betrekkelijk ongevoelig voor indrukken is.

Probeer je niks van schreeuwerige uitspraken in de media, of andere vooroordelen van anderen aan te trekken. Het beste wat jij kan doen om te laten zien dat dit stigma niet op jou van toepassing is, is elke dag weer laten zien dat jij gewoon jij bent.

Want hoewel het voorkomt dat mensen in een psychose een delict plegen blijft dit risico ver achter bij de risico’s van bijvoorbeeld alcoholconsumptie. Ook mensen met schizofrenie zijn, in tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, niet gevaarlijker dan de doorsnee burger. Mensen met schizofrenie zijn wel veel vaker slachtoffer van geweld of criminaliteit.

Een ander misverstand is dat als je eenmaal de diagnose schizofrenie hebt gekregen,  ‘dat het dan nooit meer wat wordt’.

Laat je hierdoor niet ontmoedigen. Sinds de tijd van Bleuler is er veel veranderd. Mede door verbeterde behandeling kunnen mensen met ‘schizofrenie’ beter deelnemen aan de samenleving dan destijds. Iedereen heeft zijn eigen weg naar herstel. Bij de een gaat dat iets makkelijker dan bij de ander. En al is de weg naar herstel dikwijls een kronkelweggetje, met ups en downs, de meeste mensen  vinden ergens wel hun draai. Zie: wat we je willen meegeven

Een lotgenoot heeft een Anti Stigma Gids  geschreven die je kan helpen bij stigma en zelfstigma.