Rouw
Tegenslag hoort bij het leven maar als je psychosegevoelig bent kun je soms zoveel tegenslag tegenkomen dat je je er door uit het veld laat slaan. Omgaan met tegenslagen is voor psychosegevoelige mensen een extra uitdaging. Als je meer wilt dan je kunt waarmaken betekent dat een rouwproces. Anderzijds kun je wel leren om voor jezelf op te komen en anderen te vragen rekening met je te houden.
Zelfbeeld
Na een psychose kan je onzeker zijn over wie je bent en wat je (aan)kan. Je zelfvertrouwen heeft een knauw gekregen. Zelfbeeld vormen mensen door zich te vergelijken met de mensen om zich heen. Als je omgaat met heel succesvolle mensen kun je je aan hen optrekken maar sta je zelf mogelijk in de schaduw. Bij mensen die minder presteren mis je wellicht uitdaging. De meeste kans op een wederkerige relatie heb je met mensen die min of meer aan je gelijk zijn. Als je bepaalde problemen hebt kan het prettig zijn met mensen om te gaan met dezelfde problemen. Realiseer je daarbij wel dat voor een goede klik meer nodig is dan een gedeeld probleem.
Als je iets geks of onhandigs hebt gedaan, iets waarvoor je je schaamt, wil je dat liever niet weten. Iedereen gaat daar op een eigen manier mee om. Je kunt je gedrag ontkennen, relativeren of van je af schudden. Je kunt ook de mensen in je omgeving naar beneden halen zodat je er zelf beter uitspringt. (Bij dat laatste maak je jezelf overigens niet erg geliefd). Dit zijn voorbeelden: misschien heb je zelf wel een hele eigen manier om hiermee om te gaan.
Verantwoordelijkheid nemen voor je eigen gedrag is waarschijnlijk de meest sociale manier om hiermee om te gaan. Dan kan je er iets van leren en het achter je laten.
Jeanny (Anoiksislid):
Het doet me goed als mensen me accepteren maar mijn diepste gevoel van eigenwaarde is niet meer van hen afhankelijk. Ik voel me gedragen door iets dat groter is. Ik blijf aanvaard, ook als ik faal.
Rouw
Als het je niet lukt te bereiken wat je wilt bereiken kan dat voelen als een verlies. Verlies van een stukje van je (gezonde) zelf. Daar kun je boos en verdrietig van worden. De eerste reactie die mensen dan hebben is om dit te ontkennen. Daarmee bescherm je jezelf (tijdelijk) tegen een nare emotie maar je komt er niet verder mee. Om verlies te verwerken is het kunnen aanvaarden van die verliesgevoelens een eerste stap. Het onderdrukken van gevoelens kost namelijk veel energie en verlengt het rouwproces.
Als je je verlies kunt aanvaarden kun je jezelf en je omgeving aanpassen aan je eigen mogelijkheden (op dat moment). Je rouw voltooi je door verwachtingen die horen bij ‘vroeger’ achter je te laten en te investeren in nieuwe dingen en nieuwe relaties die je kunnen inspireren.